Een prijskaartje met “30% korting” lijkt eenvoudig, maar in de praktijk gaat het vaak mis bij de oude prijs, het kortingsbedrag of de eindprijs. Ik leg uit hoe je het kortingspercentage berekenen kunt, hoe je een korting terugrekent en hoe je de som overzichtelijk maakt voor kinderen die moeite hebben met procenten of dyscalculie. Met vaste stappen, herkenbare voorbeelden en een paar handige controles wordt de berekening veel minder verwarrend.
Met deze stappen wordt korting rekenen overzichtelijk
- Kortingsbedrag: oude prijs × kortingspercentage ÷ 100.
- Nieuwe prijs: oude prijs min het kortingsbedrag.
- Korting achterhalen: prijsverschil ÷ oude prijs × 100.
- Meerdere kortingen: bereken elke korting na elkaar, niet door de percentages zomaar op te tellen.
- Bij dyscalculie: werk met tussenstappen, kleuren, een verhoudingstabel en een controle achteraf.
De basis van een korting in procenten
Een percentage betekent letterlijk “per honderd”. Bij 20% korting betaal je dus 20 van elke 100 euro minder dan de oorspronkelijke prijs. De resterende prijs is 80% van het oorspronkelijke bedrag.
Ik begin meestal met drie begrippen. De oude prijs is het bedrag vóór de korting, het kortingspercentage geeft aan welk deel eraf gaat en het kortingsbedrag is het concrete bedrag in euro’s dat je bespaart.
De twee belangrijkste formules
Wil je weten hoeveel euro korting je krijgt, gebruik dan deze berekening:
kortingsbedrag = oude prijs × kortingspercentage ÷ 100
Daarna bereken je de prijs die je werkelijk betaalt:
nieuwe prijs = oude prijs - kortingsbedrag
Bij een jas van €80 met 25% korting is het kortingsbedrag €80 × 25 ÷ 100 = €20. De nieuwe prijs wordt dan €80 - €20 = €60.
| Wat wil je weten? | Berekening | Voorbeeld bij €80 en 25% |
|---|---|---|
| Het kortingsbedrag | oude prijs × percentage ÷ 100 | €20 |
| De nieuwe prijs | oude prijs - kortingsbedrag | €60 |
| Het resterende percentage | 100% - kortingspercentage | 75% |
Een handige verkorte route is €80 × 0,75 = €60. Je rekent dan meteen met de 75% die overblijft. Voor kinderen die snel verdwalen in meerdere stappen kan deze methode prettig zijn, zolang duidelijk is waarom 25% korting betekent dat je 75% betaalt.
Drie manieren om de korting uit te rekenen
Niet elke som begint met dezelfde informatie. Soms staat het kortingspercentage al op het kaartje, soms zie je alleen een oude en een nieuwe prijs. Daarom helpt het om eerst vast te stellen welke twee gegevens je al hebt.
Je kent de oude prijs en het percentage
Een boek kost €24 en is afgeprijsd met 15%. Bereken eerst 15% van €24. Dat is €24 × 15 ÷ 100 = €3,60 korting. De actieprijs is €24 - €3,60 = €20,40.
Mijn voorkeur bij lastige bedragen is om de som in twee regels te schrijven. Eerst het kortingsbedrag, daarna de nieuwe prijs. Zo voorkom je dat het kind probeert beide stappen tegelijk in het hoofd te doen.
Je kent de oude en de nieuwe prijs
Een rugzak kostte €50 en kost nu €35. Het prijsverschil is €50 - €35 = €15. Deel dat verschil door de oude prijs en vermenigvuldig met 100:
€15 ÷ €50 × 100 = 30%
De korting is dus 30%. De oude prijs blijft hierbij de basis. Dat is een belangrijk controlepunt, want delen door de nieuwe prijs geeft een ander percentage en daardoor een verkeerd antwoord.
Je kent de actieprijs en het percentage
Een spel kost na 20% korting €48. Je betaalt dan 80% van de oude prijs. Om de oorspronkelijke prijs terug te vinden, reken je €48 ÷ 0,80 = €60.
Deze omgekeerde berekening wordt vaak vergeten. Je mag niet simpelweg 20% bij €48 optellen, omdat de 20% korting oorspronkelijk over de oude prijs van €60 werd berekend.
Zo maak je procenten begrijpelijk bij dyscalculie
Bij dyscalculie kunnen procenten extra moeilijk zijn doordat verschillende rekenstappen tegelijk moeten worden vastgehouden. Ik zou dan niet beginnen met een lange formule, maar met een vaste visuele werkwijze. Eerst markeer je de oude prijs, daarna het percentage en ten slotte de vraag die opgelost moet worden.
Werk met 10%, 1% en een verhoudingstabel
Neem een trui van €70 met 30% korting. Reken eerst 10% uit door €70 door 10 te delen. Dat is €7. Dertig procent bestaat uit drie keer 10%, dus de korting is 3 × €7 = €21. De nieuwe prijs is €49.
Voor 15% kun je 10% en 5% combineren. Bij €80 is 10% €8 en 5% de helft daarvan, dus €4. Samen is de korting €12. Deze aanpak maakt zichtbaar waar het antwoord vandaan komt en is vaak rustiger dan direct werken met decimalen.
| Percentage | Handige tussenstap | Voorbeeld bij €80 |
|---|---|---|
| 10% | delen door 10 | €8 |
| 5% | de helft van 10% | €4 |
| 1% | delen door 100 | €0,80 |
| 25% | een kwart van het bedrag | €20 |
| 50% | de helft van het bedrag | €40 |
Een procentenstrook kan ook helpen. Teken een balk als 100%, kleur het kortingsdeel rood en het resterende deel groen. Bij 25% korting ziet een kind meteen dat 75% overblijft. Dat visuele onderscheid vind ik vaak waardevoller dan het uit het hoofd leren van verschillende formules.
Lees ook: Tafelkaart - Hulp bij tafels leren en dyscalculie?
Gebruik een rekenmachine als controle, niet als vervanging
Een rekenmachine is prima bij bedragen met veel decimalen, bijvoorbeeld €137,50 met 18% korting. Laat het kind eerst voorspellen of de uitkomst ongeveer klopt. Daarna kan de rekenmachine de berekening controleren.
Bij €137,50 is 18% korting €24,75. De nieuwe prijs wordt €112,75. Zo blijft de aandacht liggen op begrijpen wat er gebeurt, terwijl de rekenmachine helpt om een lastige vermenigvuldiging of deling betrouwbaar uit te voeren.
Meerdere kortingen en btw vragen om extra aandacht
Een aanbieding met 20% korting en daarna nog eens 10% korting levert geen totale korting van 30% op. Na de eerste korting betaal je 80% van de prijs. Daarna betaal je 90% van dat nieuwe bedrag. Samen betaal je 0,80 × 0,90 = 72%, dus de werkelijke korting is 28%.
Bij een artikel van €100 betaal je na deze twee kortingen eerst €80 en daarna €72. De tweede korting wordt dus berekend over een lager bedrag. Dat is de reden dat percentages achter elkaar niet zomaar bij elkaar mogen worden opgeteld.
Ook bij btw ontstaat soms verwarring. Als de oude en nieuwe prijs allebei inclusief btw zijn, kun je het prijsverschil gewoon als percentage van de oude prijs berekenen. Je krijgt pas problemen wanneer je een bedrag inclusief btw vergelijkt met een bedrag exclusief btw. Gebruik dan eerst bedragen met dezelfde btw-basis.
Mijn praktische advies is simpel: schrijf bij een aanbieding met meerdere voorwaarden elke stap apart op. Controleer ook of de korting geldt voor het hele bedrag, alleen voor het goedkoopste artikel of pas vanaf een bepaald aankoopbedrag.
Veelgemaakte fouten bij korting rekenen
De meest voorkomende fout is delen door de verkeerde prijs. Het kortingspercentage wordt berekend ten opzichte van de oorspronkelijke prijs, niet ten opzichte van de actieprijs. Bij een daling van €80 naar €60 is het verschil €20 en dus 20 ÷ 80 × 100 = 25% korting.
Een andere vergissing is het verwarren van het kortingsbedrag met de nieuwe prijs. Bij €60 met 10% korting is €6 de korting, maar €54 het bedrag dat je betaalt. Ik laat daarom altijd beide antwoorden opschrijven als de vraag niet helemaal duidelijk is.
- Verkeerde basis: gebruik de oude prijs voor het percentage.
- Minteken vergeten: trek de korting nog af van de oude prijs.
- Procentteken verwarren: 15% is 15 ÷ 100, dus 0,15.
- Te vroeg afronden: rond pas af op centen aan het einde.
- Actievoorwaarden missen: controleer of de korting echt op elk artikel geldt.
Een snelle schatting helpt om fouten te ontdekken. Bij €90 met 20% korting moet de korting ongeveer €18 zijn en de eindprijs rond €72. Kom je uit op €88, dan weet je meteen dat er ergens een stap niet klopt.
Zo houd je korting rekenen controleerbaar
Ik zou iedere som volgens hetzelfde kleine stappenplan aanpakken. Schrijf de oude prijs op, noteer het percentage, bereken het kortingsbedrag en trek dat bedrag af. Bij een onbekend percentage bereken je eerst het prijsverschil en deel je dat door de oude prijs.
Voor kinderen met dyscalculie helpt het om deze volgorde zichtbaar naast de som te leggen. Geef ruimte voor tussenberekeningen, gebruik eventueel een verhoudingstabel en bespreek achteraf of de uitkomst logisch is. Een rustige controle is geen extra werk, maar een manier om zekerheid op te bouwen.
Wie de korting niet alleen uitrekent, maar ook leert inschatten, krijgt uiteindelijk meer grip op procenten. Dan wordt een rood prijskaartje geen raadsel meer, maar een overzichtelijke som met een duidelijk begin, midden en einde.
